Alang kang Gerard Manley Hopkins

Sublia kana, sublia,

Kalaw, langgam, ug bukas mga atabay sa dalunggan, mga

kasingkasing-tinubdan, hilabihang tam-isa,

Uban sa balitaw, uban sa balitaw, ligtiw

sa nag-ugdong sugnod binanganan ug mga dinugkal sa

hanayhayng yuta, lupa lupa lupa nga yuta:

Sa hagawhawng takulahaw namulapula ang suhot sa kinaiyahan.

Ulahig Epekto

Si Botyok nakaimbentog bag-ong klaseng pasiaw

Nga moepekto lang kon pipila na ka oras ang milabay.

Tanang maminaw magtungok kay gilaay.



Pero samag agipo nga sa ngitngit mogilaw,

Nianang gabhiona mahitimbakuwas ka sa kama

Magtingsi morag masuso nga human na patutya.

Trilce XXIV

Pidpid sa daplin sa namulak nga lubnganan
duha ka maria milabay, nanaghilak,
hilak nga tugob sa kasakit.

Ang inawtang sarimanok sa panumdoman
mipatuybo sa iyang lawi
nga atol sa dominggo de ramos gigamit
sa nagdumiling kamot ni Pedro pagkulit
og mga lanog sa seremonyas sa patay ug kabatoan.

Gikan sa daplin sa natugawng lubnganan
duha ka maria mibiya nga nanag-awit.

Lunes.

Trilce III

Ang mga dagko,
kanus-a kaha sila mobalik?
Gibagting na ang alas sayis ni Tiagong Buta,
ug karon ngitngit na kaayo.

Ingon ni Nanay dili siya magdugay.

Aguedita, Nativa, Miguel,
pagbantay sa inyong pag-anha diha, diin
mao pa lay paglabay
sa huyo nga mga kondenado, nanagtapoy
sa ilang mga panumdoman
paingon sa walay kasikas nga mga manokan, diin
ang nagpahilunang mga himungaan
bag-o pa lang nakisaw pag-ayo.
Maayo tingalig magpuyo lang ta dinhi.
Ingon ni Nanay dili siya magdugay.

Ug wala tay angayng kabalak-an. Dali tan-aw na sab ta
sa mga sakayan—ang ako maoy labing nindot sa tanan!—
nga atong gidulaan tibuok adlaw,
wala manggiaway, nga maoy angay natong buhaton:
nahibilin sila sa danaw sa poso, andam,
punog karmelitos para ugma puhon.

Mao nga maghulat ta, buotan
ug walay laing mahimo, alang sa pagbalik, sa mga pamalibad
sa mga dagko, nga kanunay maoy unang mobiya
kanatong mga gagmay dinhi sa balay—
morag di pod ta kahibalong molayas!

Aguedita, Nativa, Miguel?
Nagsangpit, nangapkap ako sa kangitngit.
Wala pod tingali ko nila biyai,
dili pod tingali ako ang nag-inusarang binilanggo.

Uyamot nga Panalangin

Sa kaguliyang sa kalibotan
Adunay diyotayng mga gutlo

Sa kahinam, diin ang pagsaulog
Mahimong timan-an lamang

Sa usa ka hanap nga pahiyom,
Sama pananglit usa ka hapon

Niana, human molabay ang hataas
Nga panahon, nagkita

Ang hanger ug amerikana.

Balak nga Supak sa Paglambo sa Information Technology

Ang Internet browser
Hinungdan sa kanser.

Ang unggoy sa email
Hait og bangkil.

Maghikog ka? Pwes agi
Sa information highway.

Ikaw mahiunlod
Kon pornoy i-download.

Takboyan sa virus
Ang utok mong pan-os.

Mabungol ug mabuta
Ang hijo de computer.

Ikog sa Kometa

Ang dalagitang anak sa alahera
Naglukdo sa iyang kaanyag
Sama sa bagtingan sa Katedral.
Ang huyad sa iyang abaga
Daw giinat nga pana
Nga gipunting sa bayabas
Nga kasingkasing sa mga binatilyo.
Likos sa iyang hawak
Miluta ang higot
Sa gitugway nga kabaw
Sa kaibog, nga nag-usap-usap
Sa baliling milipang
Sa hawan sa kahaw-ang.
Sa iyang pagliso nga pinatabanan
Sa basa nga pahiyom
Milugti ang ikog sa kometa
Nga maoy lintunganay
Sa atong kalaay.

Pakiluoy sa Ulipon sa Gugmang Giatay

Sama kadangog sa amoeba,
Sama kapait-aslom
Sa paramecium,
Ang akong gugma
Malinawong nag-utaw-utaw
Sa kintahay way kisaw
Nga lawod sa pangandoy
Uban sa nakadaiyang mga kagaw,
Tampalasang turutoy
Nga gituhoang kanunay
Andam motakboy
Sa dughang uhaw,
Apan diay nagahilak sa tago,
Nangaliyupo
Nga unta adunay
Mosumpo sa iyang paglatagaw.

Yawyaw sa Usa ka Maestrong Nalisoan

prolegomena phenomena
Santa Filomena paminawa
ang komunistang katekista
karesmatic matik-matik
tractatus Spartacus
Epictetus emeritus
logico-poeticus
argumentum ornithologicum
langgam madam
tikarol nga way almirol
perikong way Purico
mamam tuam ako andam
dili lang ko inom
tuba pait-aslom
patay-gutom um-om tak-om
takmol paktol
Jose Bakasi Enteng Botikol
susapinday susarasay
tikaday tikaday tikaday
intawon usab si Inday
newborn tiki
nag-ung-ong sa liki
sa kawayan sa kawayanan
sa lawiswis kawayan
lupad panyong palaran
Panyong-Panyang
Tonyong-Tonyang
kasal-kasal lubong-lubong
tikang-tikang tikong-tikong
kasalsal lubongbong
tikangkang tikungkong
kulitog kulitog lapos na
Talina Talina
ang kabaw balhina
di lagi kog bahalina
gusto ko kinutil
kay C P U Y T L
unya si John dos Passos
way sapatos
totus tuus posse comitatus
unggoy gamay miagos
hep hep hurray
is there a ring of debris
around Uranus
naa tingaliy
gumagawas nga tibugol
kay gilok akong kigol
sigi sumbong lubot Intong
long long tabilong
way mata way ilong
kamote paliya talong
nganong makatunong ka
Rainer Roethke Maria Rilke
Jakob Boehme yeah yeah
angkoangka somobiya
sotonlaton mokomoko
maka mamoy mangolmangol
muta mungol waitress kibol
mamatay mabuhi
motindog mogahi
ay puthaw ay bahi
to fill you with gladness
but sadness you feel
banana you peel
and lips you pucker
candy is dandy
but licker is quicker
ha ha bright kaayo ko da
maayo mag hindi dugokin
ng mga dotrekakin
wag lang kwarensingkwen
patay kang bata ka
kinilo lang tingi-tingi ba
tikdol-tidkol duha
Dosdos upat pero
dos por Dosdos walo
do-do mo-mo and so on
powder alcohol lotion
kalokohan yan hala tuwad
tihi-tihi ginamos buwad
palwa lukay tukog
unod ugat bukog
oy nagsajaw pa sija
nagpanjo pa gajod
nagsajawsajaw sija
og sajawng sagujod
kalooy sa Deejos
ang buktot ningheejos
samas matsong hawod
hyumonggos nga inigbawod
mora diayg pisong hyumod
ha ha atays manok tinunoan
itlog kang linumloman
bugok kong tinun-an
gayaya lang bugan

Silot sa Usa ka Diktador: Oración Perpetua

1

Gahom.
Kalimot.
Katam-is.

2

Gahom:
Gahom sa katam-is,
Gahom sa kalimot.

Kalimot:
Kalimot sa gahom,
Kalimot sa katam-is.

Katam-is:
Katam-is sa gahom,
Katam-is sa kalimot.

3

Gahom sa katam-is:
Gahom sa katam-is sa kalimot
Gahom sa katam-is sa gahom.

Gahom sa kalimot:
Gahom sa kalimot sa katam-is,
Gahom sa kalimot sa gahom.

Kalimot sa gahom:
Kalimot sa gahom sa katam-is,
Kalimot sa gahom sa kalimot.

Kalimot sa katam-is:
Kalimot sa katam-is sa gahom
Kalimot sa katam-is sa kalimot.

Katam-is sa gahom:
Katam-is sa gahom sa kalimot,
Katam-is sa gahom sa katam-is.

Katam-is sa kalimot:
Katam-is sa kalimot sa gahom,
Katam-is sa kalimot sa katam-is.

4

Gahom sa katam-is sa kalimot:
Gahom sa katam-is sa kalimot sa gahom…

Ang Biyolin ni Alma

Ang biyolin ni Alma
Buhat sa gugma.

Kini iyang kugoson
Unya ligisligison.

Sa mga tudlong maabtik
Kini moagik-ik.

Sa tumang kalipay
Kini motalidhay.

Apan usahay
Kini manghayhay

Ug sa kalit mosiyagit
Sa tumang kasakit

Kay diay nahituwandos
Sa tumang pag-antos

Diin sa kapit-os
Mga kwerdas mihagtos,

Diin sa kahapdos
Ang dughan nagum-os.

Laylay sa Lais

Gipaksit nga panit sa lunhaw nga palwa
Aron ibugkos sa kawayan nga baskit.
Liyok sa kang-a nga baba sa baskit
Gitahi sa lais ang tinastas nga sako
Aron dili mangulpot ang hinog nga tsiko
Nga labo ang unod apan sinaw ang panit.

Gipahiluna sa ulitawo sa iyang abaga
Ang baskit nga tinabonan sa sako.
Libot sa sidsid sa tinastas nga sako
Mihawid ang lais sa baba sa baskit
Nga hait ang lubot nga midapat sa panit
Nga sama kasinaw sa labo nga tsiko.

Tugob sa katam-is ang pahiyom sa dalaga
Nga midawat sa baskit sa humot nga tsiko.
Da lagi, labo kaayo ang unod sa tsiko
Nga sinaw hilamon ang hugot nga panit
Sama sa lais nga nasangit sa baskit
Human langkata ang hait nga sako!

Bukong

May butong nga gikutkot sa ilaga
Ug napulak. Siyempre,
Dangtag pipila ka adlaw ang butong nanimaho.
Apan ang bata nga gisugo pagpangahoy naglabaylabay lang
Kay ang butong natabonan sa dahon sa kamansi.
Wa makamatngon ang bata
Kay linghod pa lagi ang iyang panimhot.
Gawas pa, nagkadaiya ang baho
Nga iyang masingo ilawom sa kalubihan:
Baho sa tai sa wati,
Sa tinuoban nga giitlogan sa lamok,
Sa himatyong daob.
Milabay ang panahon.
Ting-init unya ting-ulan.
Mibaha ang sapa sa unahan
Ug ang butong nga misugod nag hiyos naputos
Sa lapok nga lagom
Mao nga wa kini hikit-i sa bata.
Milabay ang panahon.
Ting-ulan unya ting-init,
Ang lapok nga milimin sa butong nauga ug miputi
Uban sa yuta nga naabtan sa baha
Maong wa lang gihapon kini hipalgi sa bata.
Milabay ang panahon.
Ting-init unya ting-ulan,
Ug samtang migitib ug nanahon ang mais
Nahugasan sa panuig ang butong
Nga ukyot na intawon kaayo,
Kolor kape nga puhaw, sama sa yuta.
Milabay ang panahon ting-ulan unya
Ting-init unya ting-init unya
Hulaw....
Ang butong kunot, nga medyo
Nalubong sa darohan,
Nasikaran sa himungaang nangakhag anunugsok
Para sa iyang mga piso
Nga nagsagayab ang pako.
Misulbong kini tungod sa kagaan ug nasiplatan
Sa batang nangahoy nga karon
Bayongbayong lakwig na:
Uy, bukong!

Tigmo Amimihig

Sigon sa tigpamaba sa magay
Pisokon ang mata sa garapon
Ug putlan sa dila ang kariton
Sa gabiing banhawon ang patay.

Lubilubi

TAKONG


Tungtong sa takong,
Batang way hilam-os
Sa bakilid nagpadal-os,
Nagtikungkong.


BUTAY


Gigamit nga silhig
Pahinlo sa hawan,
Sa hayag sa buwan
Kugitang mituskig.


GINIT


Gikan sa bagdoy
Lamyon nga init—
Pinutos sa ginit
Putong balanghoy.


PUTOT


Ay! Tiunay ug tim-os
Ang tuyok sa pihing
Nga pinanggang kasing
Sa ilong tuwapos.

Sanglitanan sa Kalipay ug Kasakit

1

Ang garbosong kahoy
Lumsan sa huyohoy.

2

Sa bintana sa gibanlas nga panganod
Nagdungaw ang adlaw sa kahimangod.

3

Duda sa mga aninong nanayaw libot sa daob:
Dakong tinonto ang hagawhaw sa taob.

4

Daplin sa misanap nga pantalan sa katugnaw
Inanayng mibukhad ang layag sa kamingaw.

5

Gimantala sa bilyakong balod
Ang gihasol nga tanlag sa lumod.

6

Gisamkon sa gwantes sa doktor
Ang baskog nga binhi sa tumor.

7

Dili matugkad sa unos
Ang pangluod sa timos.

8

Agiwng itom ilawom sa gantangan
Maoy kabilin sa nahanawng pinulongan.

9

Dugo nga midagayday sa kabatoan
Mituhop sa tunob sa talawan.

10

Ang nabuntagan
Sa kasagbotan
Hayan natumog
Sa bugnawng yamog.

11

Libot sa ubanong kilay sa kasakit
Gitahi sa apostol ang gihay sa panagdait.

12

Sagbot sa lubnganan
Habol sa biniyaan.




[kwadro ni Pavel Tschelitchew]

Bathalan-ong Palad: KUMINGKING

TANAMAN SA ALCANTARA


O yam-is nga sapa sa kinabuhi
nagpas-an sa siyam
ka lut-od sa langit
dili maapas gituya gianod
daw dahon daw tudlong giugkat
ang tin-aw-daklit
kong panan-awon
nga gitamay sa yuta
diyotayng udlot nga gihunad
sa nagday-ag nanagunton
nga samad dulot sa bukog
nga naghawid daw tukog
sa lunhawng maskara
sa kamatayon

Bathalan-ong Palad: ANININGSING

MATA SA KAHILOM


sa kapintas sa dulon ug tingga
way bituon way bulan
wa nay kalibotan
mga perlas nanglugmaw
ug mga lit-ag nanggimaw
sa luspad ug lag-it
nga bung-awng gihangga
kansang kamingaw
way day-ong makahubit
maunlod man o matunaw
ang panumdoman
sa halawom nga lim-aw
nga mosanta sa tuaw
ug mopug-ok sa singgit
sa gihasol nga makasasala
niining tun-as nga tanaman
dili ug dili na mapukaw
ang luno nga manulonda

Bathalan-ong Palad: TAMBUBUSOG

PAGDAYANDAYAN SA PANGASAW-ONON



buk-a ang kabalisa
nga gilakdan sa bulalakaw
sa taknang buraska apan takulahaw
gidut-ag bug-at nga tug-ab ug yukbo
dat-og sa yam-id ug bakho
nga pinaresag dul-ay
sa gihubak mong mga alagad
(damang bugnan naglukdog kagaangan
dason duha ka porterong angtod
usa surambawng pak-an tuybog tangkugo
usa tutyang balbahutog gipisokot gibutdan
ang duhang kukhan pan-os panit panyawan)
kinsay imong kunhon
prinsesang nagtakoban
dalagang bag-o lang nagbangotan
hibaw-ing way nadutlan
sa lamat sa agwa sa lingla sa kahaponon
way tipal-ong miamag sa alimpatakan
sa magbabalak
way mahagdaw ang espiyang
nanuop nga nagtuwad
sa kasikbit nga salag
naniktik na ang mga kuyabog
dat-ol sa kang-a sa baba sa tubig
sa bahawng lansis sa pinil-an sa silopen
bali ang bangkaw sa pamalaye
nga gipayuhot sa way pupanagana
sa tangkilang lakin-an
sanglit dinhi hupas na ang mga orasyon
nagdanguyngoy ang pangasaw-onon
(bisan ubos sa gahom sa bangaw
tungod sa tigming habwaonon
sa hiniwang ginhawaan sa konsehales
ang katawhan dili makapasaylo
sa estatuwang unay-unayng nahiugbok
dungaw sa dakong atabay)
tadlas sa sanawng kawanangan sa palasyo
diin makasubaw ang salibo
sa kamingaw

Bathalan-ong Palad: TUDLO

DUHA KA BATA GIHULGA SA USA KA SILOY



Bukas ang tabil sa langit
usa ka kamot gitunton
mahimong yugyogon mahimong kapyotan
ipsot sa dayag nga kadaogan
ugaling ang kalibotan gibalhog
sa kalimot gilampornas sa butol
nga batikulon gibilanggo nga nagluko
sa kwadro gipaod nga nagdupa
gitionag sulo gipatakdag
libat nga pangagod gipalut-ag
balikwaot nga talan-awon
ang mga bulabog nanghagtok
daw mga tudlo sa atop
sa kapilya sa unahan
dagan lasang dagan
dayon dayon dahoyag
bisag naay daghang lansang sa dalan
ibtang gipataop sa kadanghag
sa hagdan Nay Nay samaran si Tatay
apan ang singgit gipaligsan sa brotsang buaw
gisilhig sa sudlayng igwad ug way puangod
kon luwatan mo ang damgo
malagmit mapandol ka
dili ka tuod modugo apan
sanglit nahinawomg motulilik ka
mahitumpawak sa kawanangan
ang imong kahimungawong
ug mahulong nga kawang
ang imong kahingawa
ang timbre way koneksyon way kuryente
way tagoanan way pultahan way
kabangaan way hibangkaagan
ang kahadlok bunga sa alimungaw
ang langgam gidagaw lang sa alingiing
sa way pagduha-duha
naglutaw-lutaw nga way kapaingnan
sa ayaay nga huyuhoy