Der Bedrohte Mörder

Dad-i kog sarang panagang sa hait
Nga tinan-awan sa mga lumad
Niining halayong siyudad,
Sama pananglit, tunga
Sa garapang hangin sa Basdiot.
(Habak nga buot huptan sa tanang mosuot
Sa gilumot apan lag-it
Nga lugot sa kangitngit.)
Unya sa sagadsad
Sa imong tsinelas
Sa haw-ang pantaw sa sayong kabuntagon,
Sa hilaw pang silaw sa adlaw sa
Hinayng dahili sa imong kahumot subay sa
Panghaw sa pinugngan mong ginhawa sa
Alisngaw sa imong panit nga daw hinungaw
Sa yuta human sa alindahaw,
Hatagig diyutayng hagawhaw
Ang kalibotan.
Sa laay kong pag-inusara
Dinhi sa hinlo apan tugnawng dapit,
Kanunay kong gihulat ang bugnawng
Silaob sa imong pagduaw,
Subsob-takulahaw
Sama sa paggimaw sa yagpis nga bulan
Sa daklit ug hubo nga kaadlawon.
Usahay udtong tutok na diay, dili kaadlawon.
Usahay sa hinanaling oras sa taob
Ang akong mga maleta daw mabusdik
Sa naghingaping pangindahay,
Naglungkaob kay gibutod
Sa Dagat sa Kabisay-an. Oo,
Sa dagsang kahaponon magdaguok ang lapyahan
Ug sa makausa pa
Sakliton ako sa kilas nga handuraw
Unya duyanon sa asgad
Ug tibuok nga hinaganas sa balod
(Diin pagmata, pinasikad
Sa hagashas nga asin sa dalunggan,
Tataw nga maoy sad-an ang hunas.)
Karon ania ako,
Namahid sa hinunob sa kabalisa
Nga mitubod sa akong agtang,
Matag karon ug unya mamalikas sa hilom
Isip sumpa sa umaabot
Nga halawom di-kapugngang way-kinutobang gabii sa kamingaw.




[detalye gikan sa kwadro ni Rene Magritte]

Jacob's Ladder

Matam-is kanunay ang pagpaubos.

Pananglit, usa ka hagdan: ang kinaibabwang ang-ang
Nagpanawag sa linalang nga nahiugbok sa tiilan.

Busa si Jacob nga gitugahag hagdan nga way kapaingnan
Taliwala sa hataas nga pag-inusara
Mitikang sa way pagduhaduha paingon sa katingalahan.

Apan karon wa nay hagdan nga ingon niini.
Gawas tingali sa Samboan, diin kagahapon lamang
Ang Jacob sa lungsod—mga aping namiyuos sa alak
Ug kamingaw—human mabuwad sa lingay nga adlaw
Misaka nga nagdupa, lubog nga kalimutaw gisakyan
Sa nagkalandrakas nga panan-awon.

Hayan, sa iyang paglayat patidlom pataas,
Ibabaw sa kalubihan, lagbas sa dawiraw sa kasanggotan
Nga gitangko sa ilaga sa kayugot ug pamintaha,

Natugkad da gayod niya ang kahulogan sa katam-is
Sa pagpaubos.

Sa Kapulihay

Abton ra gyod sa kakutas ang kalag: samtang
Nagpatighulog nga nagbilangkad subay
Sa dugokan, o kaha suot sa nangasangsang
Sangasanga sa baga, tikig ug kalambre ang naani
Sa mga gabayng hagbay rang nangagasgas
Ug nangapudpod sa way puas nga paghinubig
Sa dunot nga sakayan sa kahimungawong.
Nan, unsa pay kalingawan sa tigulang kunot
Gawas sa pagkulihad sa hagkot nga lawog
Sa kaligutgot nga namilit sa gihawaan,
Paghagpat sa dapawng miukob sa aslom
Nga bilahan sa tanlag, pagyamyam pabali
Sa orasyon pakubol nga, intawon, uyamot
Lamang panagang sa salamangka sa kalimot.

Sonatina

LOVE AMONG THE RUINS


Maggunitanay ta, unya binanwagan sa bituon,
Latason ta ang hataas nga patag sa kagabhion.


DAPLIN SA BAYBAYON

Sa hanap nga kahaponon
Gilukat sa lumot ang pulseras
Sa gapnod. Gipas-an
Sa sapa ang budhi sa kahayag.
Kinsay wa mahiagom
Sa kapintas sa saad?
Sa unahan nagkatibulaag
Ang mga sumusunod sa dagat,
Nagbugtaw sa alibangbang
Nga dili na mobalik.


PAGMAHAY SA SAKAYANON

Iisa ko daw layag kining panyong umog sa luha
Ug ako mopanaw luwan sa pakyas kong tinguha.


PANAMILIT

Ang kabugason naglaylay sa lapyahan
Sa lawak nga puno sa tagak nga dahon.
Akong higala, bunga sa katulogon,
Sa gabiing may gihambin nga dakbayan.

Pasunding sa Kilumkilom

Sa talisalop nga adlaw
Ang dalagang bakol
Nga anak sa kargador

Naglingkod sa linakon
Nga pisi sa pantalan
Sama sa usa ka serenang biniyaan.

Buhok gihapuhap sa tin-awng huyuhoy,
Siya nagdanguyngoy
Nga naghapyod

Sa binhod nga lapalapa,
Sa lulid nga tuhod.
Matag karon ug unya siya moyanghag

Ug ang iyang tina-awan
Sakmiton sa mga gitgit
Nga mosakdap tadlas sa dagat,

Hangtod nga paingon sa langit
Inanay nga misanap
Ang asgad nga kangitngit,

Ug ang kalibotan
Sa iyang hunahuna
Nahisama na lamang

Sa usa ka lusok nga luha.

Marinero

as small as a world and as large as alone
e. e cummings


Anhi maila ang tinuod nga pumapanaw:
Dili igsapayan nga ang barko naputos sa taya ug anoos,
Gani may lakra pang pahiyom ang nanliking mga ngabil
Nga nagyamyam sa hataas nga listahan sa mga dunggoanan.
Dinhi sa pantalan sila mobutho, tagsa-tagsa,
Ug sa daklit mahitutok kanato nga namasol
O naglangoy-langoy sa gahob nga ganghaan
Sa way pag-abot nga kahamtong ug katingala,
Ug sa gihapon ang kalibotan way pag-usab.
Ikaw nga nagpas-an sa imong abaga sama sa yugo,
Ikaw kansang mga kunot migaid sa imong mga mata
Sa pukot sa kahidlaw, hikit-an ko na ikaw, mipauli
Human sa kawhaan ka tuig, nagtakobang makililimos,
Ang imong panit napaig sa parat nga halok sa dagat.

Bughaw

CERULEAN

Una, ang langit. Sayong kabuntagon. Naglakat na sa tunga sa tuig ang hulaw apan sa makausa pa tibuok ang langit, bughawng habol nga gihapyod-hapyod sa hupas nga huyuhoy. Bisag ingon lag subang sa kuko sa kumingking way panganod nga mihagwa niini, way kusi sa duldol nga milugwa sa busbos nga bulan. Morag makab-ot, dali masamad: timgas ug hagkot sa tuktok, kini inanayng nagkapuhaw padulhog sa kapunawpunawan. Atop sa tawhanong pangandoy, backdrop sa sarsuwela ug moro-moro, salamin sa nangalambod nga linambay sa kinabuhi.

COBALT

Ikaduha, ang kasag. Nahilaman sa kubalong tudlo ni Nanay, diyotayng parokyano nga nahiluna sa gingi sa lag-it nga bato. Iya kining giwarawara kanako human hugasi, human iwisiwisi sa bahabaha. Ang bukobuko lugom bughaw, ang tiyan tin-aw. Aserong asul, o kaha tipak sa lapiz lazuli nga nahipadpad sa katunggan. Samtang kini patakilid nga mikatkat sa buhoy, nahiugbok ako sa pagdayeg sa iyang kasagnong kahingpit, duwaang buldoser, makumkom nga tangkidigira. Nagsinaw daw gidihog sa luha, bugnaw tan-awon, dili dutlag bala.

ULTRAMARINE

Ikatulo, ang bun-og sa braso ni Nanay. Kolor anyil, usa ka hakgom nga lawod. Sikbit sa siko, pat-ak-pat-ak, may dapit nga milubad na, lagom amgid sa agi sa 6B nga lapis. Frottage, decalcomania. May ribiteng daw panit sa hinog, o tagak nga dahon sa madridikakaw. Pagkamatikod ni Nanay nga nagtutok ako sa iyang estampita sa semana kalit niya kining gitapin-ag lapokong palad. Sa hinanali kong paglingiw giharang ako sa bangis nga adlaw. Dihadiha, Amahan Namo anaa Ka sa mga langit, nangapungil ang luno nga kuyamoy sa akong salabotan.